Chrono Trigger: JRPG, które pokonało sam czas

Niewiele kartridży zapadło mi w pamięć tak jak ten z niebieskim grzbietem — Chrono Trigger. Włożyłem go do swojego Super Nintendo, myśląc, że to tylko kolejne ładne RPG, a wyszedłem przekonany, że zagrałem w najlepsze JRPG w życiu. Trzydzieści lat później myślę dokładnie tak samo. Pozwól, że opowiem dlaczego.

„Dream Team”, w który nikt nie wierzył, że powstanie

W 1995 roku Squaresoft zebrało trzy nazwiska, z których każde samo w sobie było już legendą, i nazwało efekt „Dream Teamem”. Był Hironobu Sakaguchi, ojciec Final Fantasy. Był Yuji Horii, twórca Dragon Quest. I był Akira Toriyama, autor Dragon Ball i projektant postaci Dragon Quest, odpowiedzialny za oprawę graficzną. To jak wystawić Pelégo, Maradonę i Cruyffa w jednej drużynie. Deklarowanym celem było zrobienie „czegoś, czego nikt wcześniej nie zrobił”, a patrząc wstecz, można powiedzieć, że im się udało.

Gra ukazała się na Super Famicom 11 marca 1995 roku w Japonii i dotarła na amerykańskie Super Nintendo 22 sierpnia 1995 roku. My często sięgaliśmy po nią dużo później — przez emulator lub import — ale tak naprawdę nigdy się nie zestarzała.

Podróże w czasie: od mechaniki po narrację

W Chrono Trigger podróż w czasie to nie tylko motyw — to kręgosłup wszystkiego. Zaczynasz na wesołym średniowiecznym jarmarku, wpadasz w portal i nagle skaczesz między prehistorią, średniowieczem, teraźniejszością, apokaliptyczną przyszłością i Końcem Czasu. Genialność polega na tym, że twoje działania w jednej epoce odbijają się echem w innych. Zasadzisz małe ziarno w przeszłości — zmieni się krajobraz przyszłości. Naprawisz historyczny błąd — przepisze się teraźniejszość.

To zszycie epok zamienia RPG w szkatułkę emocjonalnych łamigłówek. Nie tylko ratujesz świat przed Lavosem, kosmicznym pasożytem pożerającym planetę; rozumiesz też, jak łączy się każda epoka, a każde odkrycie przyprawia cię o dreszcze: „nie wierzę, że to łączy się z tamtym”.

Walki bez przejść i łączone Techs

Ci, którzy przychodzili z innych JRPG tamtej epoki, doznawali zaskoczenia w najlepszym wydaniu: nie było osobnego ekranu walki. Wrogowie pojawiali się wprost na mapie, a starcie odbywało się na miejscu, bez tego cięcia z błyskiem i muzyczką. Wszystko stawało się płynniejsze i mniej męczące.

Pod spodem działał Active Time Battle, odziedziczony z Final Fantasy, z tymi paskami napełniającymi się w czasie rzeczywistym. Ale mistrzowskim posunięciem były Techs: specjalne ciosy każdej postaci, które można było łączyć. Dwa Techs dawały Dual Tech, trzy tworzyły Triple Tech. Pozycjonowanie miało znaczenie, bo wiele ciosów trafiało obszarowo w zależności od położenia wrogów. Skompletowanie odpowiedniej drużyny, by wyprowadzić niszczycielską kombinację, było czystą satysfakcją.

13 zakończeń i New Game+

Chrono Trigger było jedną z pierwszych gier, które sprawiły, że chciałem przejść ją od nowa w chwili, gdy poszły napisy końcowe. Ten powód ma nazwę: New Game+. Po ukończeniu zaczynasz od nowa z postaciami na dotychczasowych poziomach, co pozwala zmierzyć się z Lavosem w bardzo różnych momentach fabuły.

To odblokowuje 13 zakończeń gry — absurdalną rzadkość jak na tamte czasy i coś, co samo Nintendo Power nazwało rewolucyjnym. Każde zakończenie zmienia się w zależności od tego, jak daleko dotarłeś przed pokonaniem złoczyńcy. Najbardziej legendarne ze wszystkich: jeśli pokonasz Lavosa na samym początku New Game+, używając tylko Crono i Marle, uzyskasz dostęp do specjalnej wersji Końca Czasu, gdzie rozmawiasz z awatarami samych twórców — Sakaguchiego, Horiiego i Toriyamy. To właśnie takie szalone nagrody sprawiają, że kochamy tę erę gier.

Ścieżka dźwiękowa, która zostaje w głowie na zawsze

Jeśli coś ściska serce tych, którzy grali, to jest to muzyka. Większość ścieżki dźwiękowej stworzył Yasunori Mitsuda, wówczas młody i praktycznie debiutujący kompozytor, który włożył w projekt duszę — dosłownie do tego stopnia, że zachorował podczas produkcji. Gdy musiał się wycofać, dokończyć niektóre utwory przyszedł nie kto inny jak Nobuo Uematsu, mistrz Final Fantasy.

Efektem są wieczne motywy jak „Corridor of Time”, „Frog's Theme” i samo „Chrono Trigger”. Do dziś, gdy słyszę pierwsze nuty, natychmiast wracam przed tamten kineskopowy telewizor.

Postacie, których się nie zapomina

Żadne RPG nie zatrzyma cię bez dobrych postaci, a tutaj obsada jest nienaganna. Crono, bohater z nastroszonymi włosami, który nie wypowiada ani słowa, a i tak staje się ikoną. Marle i Lucca, towarzyszki przygody. Robo, robot z sercem większym niż niejeden człowiek. Ayla, wojowniczka z jaskiń. I dwoje absolutnych faworytów: Frog, przeklęty rycerz zamieniony w żabę, który mówi jak szekspirowski arystokrata, oraz Magus, mroczny antagonista, którego historia serwuje jeden z najbardziej zapadających w pamięć zwrotów akcji w grze.

Dlaczego zawsze wymienia się je wśród najlepszych

To nie przesada nostalgicznego fana: Chrono Trigger jest nieustannie wymieniane wśród najlepszych gier wideo wszech czasów i jednego z najważniejszych tytułów generacji 16-bitowej. Trafiło we wszystko naraz — narracja, system walki, tempo, ścieżka dźwiękowa, oprawa — a przy tym szanuje twój czas, bez przeciągania i przymusowego grindu. To RPG, które każdy potrafi zacząć, a mało kto potrafi odłożyć.

Gdzie zagrać dzisiaj

Dobra wiadomość jest taka, że ten klasyk można ożywić bez polowania na kartridż. Wersja na Nintendo DS (2008) uchodzi za najpełniejszą — z animowanymi przerywnikami, dwuekranowym interfejsem, a nawet nowym lochem. Na iOS i Androidzie (od grudnia 2011) grasz sterowaniem dotykowym, a duża aktualizacja z 2018 roku przywróciła przerywniki i inne elementy. A na Steamie, od 2018 roku, gra działa w wysokiej rozdzielczości na PC — start był chwiejny, ale późniejsze aktualizacje dodały opcje graficzne i usprawnienia jakości życia, dopracowując doświadczenie.

Którąkolwiek platformę wybierzesz, zrób sobie przysługę: zarezerwuj weekend, wejdź w pierwszy portal i pozwól, by czas płynął. Chrono Trigger wciąż jest tak samo świetne jak w 1995 roku — a może nawet bardziej, bo teraz wiemy, jak wyjątkowe było.